sRI hirmMdr swihb, sRI AMimRqsr swihb 

sRI gurU gRMQ swihb jI AMg ÷úô

jYqsrI mhlw õ Gru ò CMq 

ivAwiKAw: rwg jYqsrI AMdr Gr dUjy iv`c gurU Arjn dyv jI dI bwxI ‘CMq’ (CMd)[

¡ siqgur pRswid]

Sbd ArQ: ñ = ie`k[ E = EAM Bwv bRhm (prmwqmw, auh SkqI jo srb klw smr`Q hY, ijs qoN swrw jgq bixAw hY Aqy ijs iv`c swrw jgq smw jWdw hY)[ Æ = kwr Bwv ie`k-rs ivAwpk, ieh bRhm dy AnMq (byAMq, infinite) hox dw sUck hY[ siqgur = sdw kwiem rihx vwlw gurU (Sbd gurU)[ pRswid = ikrpw[

ivAwiKAw: ie`k, srb klw smr`Q (ijs qoN swrw jgq bixAw hY Aqy ijs iv`c swrw jgq smw jWdw hY) Aqy ie`k-rs ivAwpk (AnMq) prmwqmw, sdw kwiem rihx vwly gurU (Sbd gurU) dI ikrpw nwl imldw hY[

sloku] 

aUcw Agm Apwr pRBu kQnu n jwie AkQu] 

Sbd ArQ: Agm = AphuMc[ kQnu n jwie = ibAwn nhIN ho skdw[ AkQu = ibAwn qoN pry[

ivAwiKAw: hy sB qoN au~cy! hy AphuMchy byAMq! qUM sB dw mwlk hYN, qyrw srUp ibAwn nhIN kIqw jw skdw, ibAwn qoN pry hY[

nwnk pRB srxwgqI rwKn kau smrQu]ñ] 

Sbd ArQ: pRB = hy pRBU! rwKn kau = r`iKAw krn leI[ smrQu = qwkq vwlw[

ivAwiKAw:  hy nwnk! (AwK-) hy pRBU! mYN qyrI dI Srn AwieAw hW, qUM (Srn Awey dI) r`iKAw krn dI qwkq r`Kdw hYN[

CMqu] 

ijau jwnhu iqau rwKu hir pRB qyirAw] 

ivAwiKAw: hy hrI! hy pRBU! mYN qyrw hW, ijvyN jwxo iqvyN (mwieAw dy moh qoN) myrI r`iKAw kr[

kyqy gnau AsMK Avgx myirAw] 

Sbd ArQ: AsMK = Axigxq[ gnau = mYN igxW, gnauN[ 

ivAwiKAw: mYN (Awpxy) ikMny ku AOgux igxW? myry AMdr Axigxq AOgux hn[

AsMK Avgx Kqy Pyry inqpRiq sd BUlIAY] 

Sbd ArQ: Kqy = pwp[ Pyry = gyVy[ inq pRiq = sdw hI[ sd = sdw[

ivAwiKAw: hy pRBU! myry Aixgxq hI AOgux hn, pwpW dy gyVW iv`c PisAw rihMdw hW, in`q hI sdw hI aukweI Kw jweIdI hY[

moh mgn ibkrwl mwieAw qau pRswdI GUlIAY] 

Sbd ArQ: ibkrwl = iBAwnk[ qau pRswdI = qyrI ikrpw nwl[ GUlIAY = bc skIdw hY[

ivAwiKAw: iBAwnk mwieAw dy moh iv`c msq rhIdw hY, qyrI ikrpw nwl hI bc skIdw hY[

lUk krq ibkwr ibKVy pRB nyr hU qy nyirAw] 

Sbd ArQ: lUk krq = lukwau kridAW, prdy iv`c krdy hW[ ibKVy = AOKy[ nyr hU qy nyirAw = nyVy qoN nyVy[

ivAwiKAw: AsIN jIv duKdweI ivkwr (Awpxy v`loN) prdy iv`c krdy hW, pr, hy pRBU! qUM swfy nyVy qoN nyVy (swfy nwl hI) v`sdw hY[

ibnvMiq nwnk dieAw Dwrhu kwiF Bvjl PyirAw]ñ] 

Sbd ArQ: Bvjl = sMswr-smuMdr[ PyirAw = gyVW iv`coN[

ivAwiKAw: nwnk bynqI krdw hY hy pRBU! swfy au~qy imhr kr, swƒ jIvW ƒ sMswr-smuMdr dy (ivkwrW dy) gyV iv`coN k`F lY[

sloku] 

inriq n pvY AsMK gux aUcw pRB kw nwau] 

Sbd ArQ: inriq = inrnw, prK[ AsMK = Axigxq[

ivAwiKAw: prmwqmw dy Axigxq guxW dw inrxw nhIN ho skdw, aus dw nwmxw (vf`px) sB qoN au~cw hY[

nwnk kI bynMqIAw imlY inQwvy Qwau]ò] 

Sbd ArQ: inQwvy = inAwsry ƒ[

ivAwiKAw: nwnk dI (ausy dy dr qy hI) Ardws hY ik (mYƒ) inAwsry ƒ (aus dy crnW iv`c) QW iml jwey[

CMqu] 

dUsr nwhI Twau kw pih jweIAY] 

Sbd ArQ: Twau = QW, Awsrw[ kw pih = iks dy pws?

ivAwiKAw: AsW jIvW vwsqy prmwqmw qoN ibnW koeI hor QW nhIN hY, (prmwqmw dw dr C`f ky) AsIN hor iks dy pws jw skdy hW?

AwT phr kr joiV so pRBu iDAweIAY] 

Sbd ArQ: kr = dovyN h`Q[ joiV = joV ky[ 

ivAwiKAw: dovyN h`Q joV ky A`Ty phr (hr vyly) pRBU dw iDAwn Drnw cwhIdw hY[

iDAwie so pRBu sdw Apunw mnih icMidAw pweIAY] 

Sbd ArQ: iDAwie = ismr ky[ icMidAw = icqivAw hoieAw, mn iv`c mMgI[

ivAwiKAw: Awpxy aus pRBU nUM ismr ky (aus dy dr qoN) mn iv`c mMgI murwd hwsl kr leIdI hY[

qij mwn mohu ivkwru dUjw eyk isau ilv lweIAY] 

Sbd ArQ: qij = C`f ky[ ivkwru dUjw = koeI hor Awsrw Bwlx dw BYV[ isau = nwl[

ivAwiKAw: (Awpxy AMdroN) AhMkwr, moh, Aqy koeI hor Awsrw Bwlx dw BYV iqAwg ky ie`k prmwqmw dy crnW nwl hI surq joVnI cwhIdI hY[

Arip mnu qnu pRBU AwgY Awpu sgl imtweIAY] 

Sbd ArQ: Arip = Bytw kr ky[ Awpu = Awpw-Bwv[

ivAwiKAw: pRBU dI hzUrI iv`c Awpxw mn Awpxw srIr Bytw kr ky (Awpxy AMdroN) swrw Awpw-Bwv imtw dyxw cwhIdw hY[

ibnvMiq nwnku Dwir ikrpw swic nwim smweIAY]ò] 

Sbd ArQ: swic = sdw-iQr rihx vwly iv`c[ swic nwim = sdw-iQr rihx vwly hir dy nwm iv`c[ smweIAY = lIn rihxw cwhIdw hY[

ivAwiKAw: nwnk bynqI krdw hY ik hy pRBU imhr kr qW jo mYN qyry sdw-iQr rihx vwly nwm iv`c lIn ho jwvW[

sloku] 

ry mn qw kau iDAweIAY sB ibiD jw kY hwiQ] 

Sbd ArQ: qw kau = aus (pRBU dy nwm) ƒ[ sB ibiD = hryk iksm dI jugiq[ hwiQ = h`Q iv`c[ jw kY hwiQ = ijs dy h`Q iv`c[

ivAwiKAw: hy (myry) mn! ijs prmwqmw dy h`Q iv`c (swfI) hryk (jIvn) jugiq hY, aus dw nwm ismrnw cwhIdw hY[

rwm nwm Dnu sMcIAY nwnk inbhY swiQ]ó] 

Sbd ArQ: sMcIAY = iek`Tw krnw cwhIdw hY[ inbhY = swQ krdw hY[ swiQ = nwl[

ivAwiKAw: hy nwnk! prmwqmw dw nwm-Dn iek`Tw krnw cwhIdw hY, (iehI Dn) swfy nwl swQ inBdw hY[

CMqu] 

swQIAVw pRBu eyku dUsr nwih koie] 

Sbd ArQ: swQIAVw = ipAwrw swQI[

ivAwiKAw: isr& prmwqmw hI (sdw nwl inBx vwlw) swQI hY, aus qoN ibnW hor koeI (swQI) nhIN[

Qwn QnMqir Awip jil Qil pUr soie

Sbd ArQ: Qwn QnMqir = Qwn Qwn AMqir, hryk QW iv`c[ jil = jl iv`c[ Qil = DrqI iv`c[ pUr = ivAwpk[ soie = auh hI[

ivAwiKAw: auhI prmwqmw pwxI iv`c, DrqI iv`c hryk QW iv`c Awp hI v`s irhw hY[

jil Qil mhIAil pUir rihAw srb dwqw pRBu DnI] 

Sbd ArQ: mhIAil = mhI qil, DrqI dy ql au~qy, pulwV iv`c, AwkwS iv`c[ DnI = mwlk[

ivAwiKAw: auh mwlk-pRBU pwxI iv`c, DrqI iv`c, AwkwS iv`c ivAwp irhw hY, sB jIvW ƒ dwqW dyx vwlw hY[

gopwl goibMd AMqu nwhI byAMq gux qw ky ikAw gnI] 

Sbd ArQ:  gopwl = DrqI dI pwlxw krn vwlw prmwqmw (go = DrqI, pwl = pwlxw krn vwlw)[ goibMd = DrqI dw Awsrw prmwqmw (go = DrqI, ibMd = dw Awsrw)[ qw ky = aus dy[ ikAw gnI = mYN kI igx skdw hW?

ivAwiKAw: aus gopwl goibMd (dy guxW) dw AMq nhIN pY skdw, aus dy gux byAMq hn, mYN aus dy gux kI igx skdw hW?

Bju srix suAwmI suKh gwmI iqsu ibnw An nwih koie] 

Sbd ArQ: Bju = pau, jwh[ suKhgwmI = suK ApVwaux vwlw[ An = hor[

ivAwiKAw: aus mwlk dI Srn ipAw rhu, auh hI swry suK ApVwaux vwlw hY[ aus qoN ibnW (AsW jIvW dw) hor koeI (shwrw) nhIN hY[

ibnvMiq nwnk dieAw Dwrhu iqsu prwpiq nwmu hoie]ó] 

Sbd ArQ: Dwrhu = krdy ho[

ivAwiKAw: nwnk bynqI krdw hY-hy pRBU! ijs au~qy qUM imhr krdw hYN, aus ƒ qyrw nwm hwsl ho jWdw hY[

sloku] 

iciq ij icqivAw so mY pwieAw] 

Sbd ArQ: iciq = ic`q iv`c[ ij = jo kuJ[ icqivAw = soicAw, DwirAw, mMigAw[

ivAwiKAw: mYN qW ijhVI vI mMg Awpxy ic`q iv`c (aus pwsoN) mMgI hY, auh mYƒ (sdw) iml geI hY[

nwnk nwmu iDAwie suK sbwieAw]ô] 

Sbd ArQ: sbwieAw = swry[

ivAwiKAw: hy nwnk! prmwqmw dw nwm ismrn nwl swry suK iml jWdy hn[

CMqu] 

Ab mnu CUit gieAw swDU sMig imly] 

Sbd ArQ: Ab = hux[ CUit gieAw = (mwieAw dy moh qo) Awzwd ho igAw[ swDU sMig = swDUAW (Awpxy jIvn ƒ swDx vwilAW) dI sMgq[

ivAwiKAw: swDUAW dI sMgq ivc iml ky hux (myrw) mn (mwieAw dy moh qoN) suqMqr ho igAw hY[

gurmuiK nwmu lieAw joqI joiq rly] 

Sbd ArQ: gurmuiK = gurU v`l mu`K r`K ky, gurU dy snmu`K, gurU dI AwigAw ivc irhW[ joqI = pRBU dI joqI ivc[ joiq = surq, ijMd[

ivAwiKAw: (ijnHW ny vI) gurU dy snmu`K rih ky prmwqmw dw nwm ismirAw hY, auhnW dI ijMd prmwqmw dI joqI iv`c rl jWdI hY[

hir nwmu ismrq imty iklibK buJI qpiq AGwinAw] 

Sbd ArQ: iklibK = pwp[ qpiq = ivkwrW dI sVn[ AGwinAw = r`j gey[

ivAwiKAw: prmwqmw dw nwm ismirAW swry pwp imt jWdy hn, (ivkwrW dI) sVn mu`k jWdI hY, (mn mwieAw v`loN) r`j jWdw hY[

gih Bujw lIny dieAw kIny Awpny kir mwinAw] 

Sbd ArQ: gih = PV ky[ Bujw = bWh[ kir = bxw ky[ mwinAw = Awdr id`qw[

ivAwiKAw: ijnHW au~qy pRBU dieAw krdw hY, ijnHW dI bWh PV ky Awpxy bxw lYNdw hY, qy, Awdr idMdw hY[

lY AMik lwey hir imlwey jnm mrxw duK jly] 

Sbd ArQ: AMik = god iv`c, crnW iv`c[ jly = sV jWdy hn[

ivAwiKAw: ijnHW ƒ Awpxy crnW iv`c joV lYNdw hY Awpxy nwl imlw lYNdw hY, auhnW dy jnm mrn dy swry du`K sV (ky suAwh ho) jWdy hn[

ibnvMiq nwnk dieAw DwrI myil lIny iek ply]ô]ò] 

Sbd ArQ: DwrI = kIqI[ iek ply = iek pl iv`c[

ivAwiKAw: nwnk bynqI krdw hY ik ijnHW au~qy pRBU imhr krdw hY, auhnW ƒ ie`k pl iv`c Awpxy nwl imlw lYNdw hY[